Нильда Фернандес: «Куйлаётган одам»

2010-06-21

21 июнь куни Францияда Умуммиллий мусиқа куни нишонланиши муносабати билан Алишер Навоий номидаги ДАКТда Ўзбекистонда француз эстрада хонандаси Нильда Фернандеснинг концерт дастури намойиш этилди. Мусиқачининг 700 нафарга яқин мухлисларини жамлаган концерт дастури Фонд Форум Виктор Гюго ноимдаги Франция маданияти маркази томонидан тақдим этилди. Фернандес ўзбек мусиқачилари билан биргаликда лотин ритмлари, французча шансон ва ўзбек мусиқасининг ноёб тарздаги уйғунлашувини намоён эта олди. Нильда 22 июнь куни Самарқандда, 23 июнь куни Бухорода концерт дастурлари намойиш этди.

Доира, аккордион, контрабас ҳамда сурнай ва дуторда куй ижро этувчи 4 нафар мусиқачидан иборат ансамбль хонандадан аввал саҳнада пайдо бўлди. Унинг ўзи эса ўзининг испан тилидаги қўшиғини бор овози билан жонли ижро қилганча саҳна ортидан чиқиб келди. Ўзбек ва рус тилларида мухлислар билан саломлашган хонанда турли йилларга мансуд қўшиқларидан биорат концерт дастурини бошлаб юборди. У узининг хит қўшиқлари - «Innu Nikamu» (Квебек ҳиндуларига бағишланган бўлиб, хонанданинг шу номли альбоми ҳам чиқарилган, ҳинду шевасидан таржима қилинганда “куйлаётган одам” маъносини беради), аргентиналик бастакор Ариель Рамиреснинг барчамизга таниш бўлган лирик балладаси «Alouette/Жаворонок/ Тўрғай» (“Ҳайвонот оламида” теледастури куйи»)ни ўзининг севимли шоири Федерико Гарсиа Лорка шеъри билан куйлади ва бир қанча испан ва француз тилларидаги қўшиқларини томошабинлар эътиборига ҳавола этди. Баъзи асарларининг мазмунини томошабинларга тушунтириб ўтди. Масалан, уни бутун дунёга танитган «Madrid, Madrid» қўшиғини ушбу гўзал шаҳарга саёҳат қилганидан кўнг ёзганини. 6 ёшида Лионда франциялик франциялик хонанданинг овозини эшитиб, унинг овозига мафтун бўлгани. Бу Эдит Пиаф эди. Унинг «Милорд» кўшиғини Фернандес Тошкентда ўзбек дутори билан ҳамоҳанг равишда ижро этиб берди.

Машҳур шансон қўшиқчилари руҳида ёзилган тароналаржаз ва лотин куйлари билан уйғунлашди. Нильданинг ғайриоддий мусиқаси турли мусиқа анъаналари унсурлари билан бойитилганди. Ноанъанавий композицияларда бир вақтнинг ўзида ҳам сурнай, ҳам дутор, ҳам гитара наволанди.

Нильда саҳнада ўзини ниҳоятда эркин тутарди: рақс тушар, мусиқачилар билан мулоқот қилар, композиция ўртасида лойиҳа иштирокчилари билан таништириб яна куйлашда давом этарди. У ўзини тутиши билан оммани ўзига жалб этди. Ҳар бир чиқиш олқишлар билан қаршиланди. Нильданинг ўзи ҳам мухлисларга бефарқ қолмади: гулдасталарни залга ирғитиб, концерт сўнггида қаторлар бўйлаб куйлади. Концерт шу ерда тугаб қолмади: хонанда Париждаги тажрибасини қайтаришга қарор қилди – бир марта у мухлислар ва томошабинларни эргаштирганича “Олимпия” залидан Опера майдонигача куйлаб борганди. Бироқ бу сафар мухлислар қуршовида Нильда ўз чиқишини зал фойесида тўхтатишга қарор қилди.